Gelibolu'nun sarp yamaçlarında tıkanan muharebeler, kahramanlık destanını yeryüzünden yerin metrelerce altına taşıdı.
Dünya Savaşı Çanakkale Cephesi, sadece deniz ve kara savaşlarıyla değil, dünya askerlik tarihine geçen eşsiz "siper ve tünel" stratejileriyle de bilinir. Özellikle Arıburnu cephesindeki Bomba Sırtı ve Kırmızı Sırt bölgelerinde, düşman siperlerinin birbirine birkaç metre kadar yaklaştığı anlarda yeryüzünde ilerlemek imkansız hale gelmişti. İşte tam bu noktada, eski bir Türk savaş geleneği olan ve kökleri Osmanlı'nın kale kuşatmalarına dayanan "Lağım Muharebeleri" devreye girdi. Yerin altından kazılan tünellerle düşman siperlerinin altına ulaşıp patlayıcılarla hatları çökertmeyi hedefleyen bu strateji, Çanakkale'de savaş içinde yeni bir savaş doğurdu.
Tıkanan Cephenin Çözümü: Yerin Altından İlerlemek 25 Nisan 1915 çıkarmasının ardından, özellikle Anzak kuvvetleri ve Türk birlikleri sarp arazide adeta kilitlenmişti. Donanma topçusunun sarp yamaçlardaki etkisizliği ve her iki tarafın yoğun makineli tüfek ateşi, yeryüzündeki taarruzları felakete dönüştürüyordu. Bu tıkanıklığı aşmak için Türk komuta kademesi, "Düşmana yalnız toprakla ilerlemeye" karar verdi. Zonguldak'tan özel olarak getirilen uzman madencilerin de katılımıyla yerin altına doğru sessiz ve ölümcül bir kazı başladı.
İlk Büyük Patlama: 28-29 Mayıs 1915 Çanakkale Cephesi'ndeki ilk büyük lağım patlaması, 28 Mayıs'ı 29 Mayıs'a bağlayan gece, saat 03:30 sularında 5. Tümen 14. Alay tarafından Bomba Sırtı'nda gerçekleştirildi. Anzak siperlerinin (Quinn's Post) tam altında patlatılan bu lağım, düşman hatlarını havaya uçurarak şiddetli bir piyade taarruzunun fitilini ateşledi. Bu şok edici hamlenin ardından Anzak kuvvetleri de durumun ciddiyetini kavrayarak kendi karşı-lağım ve dinleme tünellerini kazmaya başladı.
Günümüzde, Gelibolu Şehitlik Turu programlarımıza katıldığınızda; Kırmızı Sırt, Bomba Sırtı, Cesaret Tepe ve Kanlı Sırt gibi kritik noktalarda, atalarımızın o karanlık tünellerde verdiği insanüstü mücadelenin izlerini ve çöküntülerini hala kendi gözlerinizle görebilirsiniz.
Bu mekânları rehber eşliğinde keşfetmek ister misiniz? Profesyonel rehberlerimiz eşliğinde tüm şehitlikleri ve tarihi noktaları ziyaret edin. Çanakkale Şehitlik Turu detayları →
İlgili Yazılarımız
Sık Sorulan Sorular
Çanakkale Savaşları'nda "Lağım Muharebesi" ne anlama gelmektedir?
Lağım muharebesi; siperlerin birbirine çok yakın olduğu ve yeryüzünden taarruzun imkansızlaştığı durumlarda, düşman siperlerinin altına doğru yeraltı tünelleri (lağım) kazılması ve bu tünellerin sonuna yerleştirilen güçlü patlayıcılarla düşman hatlarının çökertilmesini amaçlayan bir savaş stratejisidir.
Cephedeki ilk lağım nerede ve ne zaman patlatılmıştır?
Çanakkale Cephesi'ndeki ilk büyük lağım faaliyeti, 28-29 Mayıs 1915 gecesi, Türk birlikleri (5. Tümen 14. Alay) tarafından Arıburnu cephesindeki Bomba Sırtı'nda (Anzakların Quinn's Post dediği mevki) patlatılmıştır.
Günümüzde lağım tünellerinin izlerini görmek mümkün mü?
Evet. Bölgeye yapılan Tarihi Alan (Gelibolu) Şehitlik Turları esnasında; özellikle Kırmızı Sırt, Bomba Sırtı, Kanlı Sırt ve Boyun Noktası (Nek) mevkilerinde, yer altındaki patlamaların ve çöken tünellerin yeryüzünde bıraktığı derin çukurları ve izleri hala açıkça görebilirsiniz.
