Tarihin ve Barışın Kesişme Noktası: Anzak Koyu (Anzac Cove)
Anıtlar ve Şehitlikler

Tarihin ve Barışın Kesişme Noktası: Anzak Koyu (Anzac Cove)

Serhat Özçelik

14 dk okuma267

Kısa cevap: Anzak Koyu (ANZAC Cove), Çanakkale'nin Eceabat ilçesindeki Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı içinde, Arıburnu sahilinde yer alan yaklaşık 600 metre uzunluğunda tarihi bir kumsaldır. 25 Nisan 1915 sabahı Avustralya ve Yeni Zelanda (ANZAC) birlikleri burada karaya çıkmış; koy bugün hem Türkiye hem de ANZAC ülkeleri için ortak bir anma ve barış mekânıdır. Ziyaret ücretsizdir.

ÖzellikBilgi
KonumArıburnu sahili, Eceabat / Çanakkale (Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı)
Bilinen diğer adıANZAC Cove (Arıburnu çıkarma sahili)
Çıkarma tarihi25 Nisan 1915
Çıkarmayı yapan birlikAvustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu (ANZAC)
Bağlı olduğu cepheÇanakkale (Gelibolu) Cephesi, 1. Dünya Savaşı
Sahil uzunluğuYaklaşık 600 metre
İsmin resmî tescili1985 (Türkiye Cumhuriyeti tarafından resmen "Anzak Koyu")
Ziyaret durumuÜcretsiz ve ziyarete açık

Anzak Koyu nerededir?

Anzak Koyu, Çanakkale ilinin Eceabat ilçesi sınırlarında, Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı içindeki Arıburnu sahilinde bulunur. Ege Denizi'ne bakan bu dar koy, tarihi yarımadanın batı kıyısında, Kabatepe'nin kuzeyinde yer alır.

Anzak Koyu'na nasıl gidilir?

Bölgeye ulaşmak için önce Çanakkale merkez veya Eceabat üzerinden tarihi yarımadaya geçilir; Çanakkale tarafından gelenler Eceabat'a feribotla geçer. Eceabat'tan Kabatepe-Arıburnu sahil yolu izlenerek yaklaşık 15-20 dakikalık kısa bir araç yolculuğuyla koya varılır. Dileyenler düzenlenen Çanakkale şehitlik turlarıyla da ulaşım sağlayabilir.

Anzak Koyu'nda ne görülür?

Koyda, Mustafa Kemal Atatürk'ün 1934 yılında Anzak annelerine hitaben yazdığı barış mesajının kazılı olduğu anıt taş bulunur. Çevrede Arıburnu Yarları, Sfenks Kayalığı, Arıburnu Mezarlığı ve Beach Cemetery gibi savaşın izlerini taşıyan tarihi noktalar yürüme mesafesindedir. Her yıl 25 Nisan'da burada Şafak Ayini (Dawn Service) töreni düzenlenir.

Anzak Koyu: Çıkarmanın ve Anmanın Sembolü

Tarihin en çetin cephelerinden biri olan ve bugün dünya barışına ev sahipliği yapan bu eşsiz koy, hüzün ve saygıyı aynı anda hissettiriyor.

Gelibolu Yarımadası'ndaki Çanakkale Şehitlikleri güzergahında yer alan Anzak Koyu (Anzac Cove), 25 Nisan 1915 tarihinde ANZAK (Avustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu) birliklerinin gerçekleştirdiği amfibi çıkarma operasyonuyla tarihe kazınmıştır. Kuzeyden Arıburnu tepeleriyle çevrili olan ve sadece 600 metre uzunluğa sahip bu küçük sahil şeridi, çıkarma sonrasında Anzak askerleri için savaş boyunca ana üs ve ikmal noktası olarak kullanılmıştır.

25 Nisan Törenleri: Şafak Ayini ve 57. Alay Yürüyüşü Anzak Koyu, her yıl uluslararası çapta düzenlenen ve savaşın yıkıcı yüzüne karşı barışın değerini vurgulayan anma törenlerine sahne olmaktadır. Her 25 Nisan'da, dünyanın öbür ucundan gelen binlerce Anzak torunu, sabah saat 04:30'da Şafak Ayini (Dawn Service) için burada toplanır. Atalarının yaşadığı zorlukları hissetmek amacıyla kıyıda yan yana duran ziyaretçiler, o anları yâd ettikten sonra dini ritüelleri için Lone Pine (Tek Çam) anıtına geçerler.

Aynı gün, Türk gençliği de ecdadına olan minnetini göstermek için tarihi bir yürüyüş gerçekleştirir. Yaklaşık sekiz bin kişinin katılımıyla düzenlenen "57. Alay Vefa Yürüyüşü", Çanakkale ruhunun nesilden nesile nasıl aktarıldığının en büyük göstergesidir.

İki ulus arasındaki karşılıklı saygının ve dostluğun bir nişanesi olarak, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti 1985 yılında bu bölgenin adını resmi olarak "Anzak Koyu" (Anzac Cove) şeklinde tescil etmiştir.


Bu mekânları rehber eşliğinde keşfetmek ister misiniz? Profesyonel rehberlerimiz eşliğinde tüm şehitlikleri ve tarihi noktaları ziyaret edin. Çanakkale Şehitlik Turu detayları →

Sık Sorulan Sorular

Anzak Koyu'nun tarihi önemi nedir?

Anzak Koyu, 1. Dünya Savaşı Çanakkale Cephesi'nde 25 Nisan 1915 sabahı Avustralya ve Yeni Zelanda (ANZAK) birliklerinin karaya çıktığı ve savaş boyunca ana üs olarak kullandığı 600 metrelik tarihi sahil şerididir.

Anzak Koyu törenleri ne zaman yapılıyor?

Her yıl 25 Nisan tarihinde Şafak Ayini (Dawn Service) adıyla sabaha karşı saat 04:30'da törenler düzenlenmektedir. Aynı gün Türk gençleri tarafından da binlerce kişilik katılımla 57. Alay Vefa Yürüyüşü gerçekleştirilmektedir.

"Anzak Koyu" ismi ne zaman resmileşti?

Bu tarihi bölgenin ismi, savaşan taraflar arasında kurulan sarsılmaz barış ve dostluk bağlarının bir simgesi olarak, 1985 yılında Türk hükümeti tarafından resmi olarak "Anzac Koyu" olarak tanınmıştır.

Anzak Koyu'nun Tarihi Önemi ve Ziyaret Deneyimi

Çanakkale Savaşları'nın en kritik cephelerinden biri olan Anzak Koyu (ANZAC Cove), yalnızca askeri bir çıkarma alanı olmanın çok ötesinde, dünya tarihinde barışın, dostluğun ve insanlığın yeniden yeşerdiği eşsiz bir coğrafyadır. 25 Nisan 1915 sabahı, henüz güneş doğmadan Ege'nin serin sularından çıkarak Arıburnu'nun sarp kayalıklarına tırmanmaya çalışan Avustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu (ANZAC), karşılarında vatanını savunmak için canını siper eden kahraman Türk askerini bulmuştur. Bugün Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı sınırları içerisinde yer alan bu 600 metrelik dar sahil şeridi, o kanlı çarpışmaların ardından iki farklı milletin ortak acılarını ve karşılıklı saygısını simgeleyen bir açık hava tapınağına dönüşmüştür. Bölgeye adım attığınız anda, rüzgarın uğultusuna karışan dalga sesleri size adeta bir asır öncesinin hüznünü fısıldar. 1985 yılında Türk hükümetinin büyük bir diplomatik zarafet göstererek bu alana resmi olarak 'Anzak Koyu' adını vermesi, savaş alanlarında eşine ender rastlanan bir barış nişanesidir.

Anzak Koyu'nu ziyaret etmek, sadece bir tarih turizmi aktivitesi değil, aynı zamanda derin bir içsel yolculuktur. Ziyaretçiler, sahil boyunca uzanan yürüyüş yollarında ilerlerken, Mustafa Kemal Atatürk'ün 1934 yılında Anzak annelerine hitaben kaleme aldığı o muazzam mektubun kazındığı anıtla karşılaşırlar. 'Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı dindiriniz...' sözleriyle başlayan bu metin, savaşın acımasız yüzüne karşı insan onurunun ve hümanizmin nasıl galip geldiğinin en somut kanıtıdır. 2026 yılı itibarıyla tamamen ücretsiz olarak ve günün 24 saati ziyaret edilebilen bu alanda, özellikle şafak vaktinde bulunmak, 25 Nisan törenlerinin ruhunu hissetmek isteyenler için unutulmaz bir deneyim sunar. Çevredeki Arıburnu Mezarlığı, Sfenks Kayalığı ve Kanlı Sırt gibi diğer tarihi noktalarla birleştirildiğinde, Anzak Koyu gezisi, Gelibolu'nun destansı direnişini tüm gerçekliğiyle gözler önüne serer. Ziyaretiniz sırasında denizin maviliği ile şehitliklerin yeşili arasında kurulan o hüzünlü köprü, savaşın yıkıcılığına inat doğanın ve barışın iyileştirici gücünü hissettirir.

Bölgeyi tam anlamıyla keşfedebilmek için ziyaretçilerin mutlaka bir rehber eşliğinde veya detaylı bir Çanakkale şehitlik haritası ile yola çıkmaları tavsiye edilir. Çünkü Anzak Koyu'nun hemen gerisinde yükselen dik yamaçlar, savaş sırasında Türk askerinin stratejik dehasını ve coğrafyayı nasıl bir savunma kalkanı olarak kullandığını anlamak açısından hayati öneme sahiptir. Çıkarmanın yanlışlıkla bu sarp koya yapılması, savaşın kaderini belirlemiş ve aylarca sürecek olan, siperlerin birbirine metrelerce yaklaştığı o meşhur siper savaşlarını başlatmıştır. Bugün o siperlerin izlerini sürerek tepe noktalara, Conkbayırı'na doğru yapacağınız bir yürüyüş, hem vatan savunmasının ne şartlarda yapıldığını idrak etmenizi sağlayacak hem de Atatürk'ün 'Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum' sözünün yankılandığı o kutsal topraklarda derin bir saygı duruşunda bulunmanıza vesile olacaktır. Bu kutsal topraklar, her adımda tarihin nabzını tutabileceğiniz, eşsiz bir hafıza mekanıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Anzak Koyu nerede ve nasıl gidilir?

Anzak Koyu, Çanakkale ilinin Eceabat ilçesi sınırlarında yer alan Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı içerisindeki Arıburnu sahilinde bulunmaktadır. Buraya ulaşmak için öncelikle Çanakkale merkezden veya Eceabat'tan kalkan feribotlarla tarihi yarımadaya geçiş yapmanız gerekmektedir. Eceabat ilçe merkezinden Kabatepe yönüne doğru ilerleyip, batı sahil yolunu takip ettiğinizde yaklaşık 15-20 dakikalık kısa bir araç yolculuğu ile bu tarihi koya ulaşabilirsiniz. Özel aracınız yoksa, bölgeye düzenlenen profesyonel Çanakkale şehitlik turları ile de rahatlıkla ulaşım sağlamanız mümkündür. Koy, 600 metre uzunluğunda oldukça spesifik bir sahil şerididir ve yol boyunca yer alan yönlendirici tabelalar sayesinde bulunması son derece kolaydır. Ziyaretçiler genellikle araçlarını Kabatepe Tanıtım Merkezi civarına veya alanın girişindeki özel otopark alanlarına bırakarak bölgeyi yürüyerek keşfetmeyi tercih ederler. Tarihi yarımadanın batı kıyısında, Ege Denizi'nin serin sularına bakan bu eşsiz koy, hem doğal manzarası hem de barındırdığı derin tarihi dokusuyla ziyaretçilerini derinden etkileyen, ulaşımı son derece pratik bir konuma sahiptir.

Anzak Koyu 2026 giriş ücreti ne kadar ve ziyaret saatleri nelerdir?

Anzak Koyu'nu ziyaret etmek tamamen ücretsizdir ve alan haftanın her günü, günün 24 saati ziyarete açıktır. Gelibolu Yarımadası Tarihi Alan Başkanlığı tarafından özenle korunan ve yönetilen bu bölge, devasa bir açık hava müzesi statüsünde olduğu için yerli veya yabancı hiçbir turistten herhangi bir bilet veya giriş ücreti talep edilmemektedir. 2026 yılı itibarıyla da bu ücretsiz ziyaret politikası kesintisiz olarak devam etmektedir. Ancak, bölgede gece aydınlatması tarihi dokuyu korumak amacıyla sınırlı tutulduğundan; anıtları, siperleri ve coğrafi detayları net bir şekilde görebilmek adına ziyaretlerinizi gündüz saatlerinde gerçekleştirmeniz şiddetle tavsiye edilir. Özellikle sabahın erken saatleri veya gün batımına yakın zaman dilimleri, hem fotoğraf çekmek isteyenler için harika ve dramatik bir ışık sunar hem de 25 Nisan 1915 sabahının o hüzünlü atmosferini ruhunuzda hissetmek için en uygun anlardır. Bölgede herhangi bir ticari işletme bulunmadığından, uzun süreli ziyaretlerinizde yanınızda mutlaka su ve temel ihtiyaçlarınızı bulundurmanız faydalı olacaktır.

25 Nisan Anzak Günü töreni nedir ve neden burada yapılıyor?

25 Nisan Anzak Günü (ANZAC Day) töreni, 1915 yılında Avustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu'nun (ANZAC) Gelibolu Yarımadası'na ilk ayak bastığı günün anısına her yıl düzenlenen, uluslararası katılımlı çok özel bir anma etkinliğidir. Törenlerin tam olarak Anzak Koyu'nda yapılmasının temel nedeni, ilk çıkarmanın 25 Nisan 1915 sabahı şafak vakti bu 600 metrelik dar sahil şeridine yapılmış olmasıdır. Her yıl 24 Nisan'ı 25 Nisan'a bağlayan gece, binlerce Avustralyalı ve Yeni Zelandalı ziyaretçi ile Türk yetkililer burada toplanır ve 'Şafak Ayini' (Dawn Service) adı verilen duygusal bir anma programı gerçekleştirilir. Atalarının savaştığı, kan döktüğü ve hayatını kaybettiği bu topraklarda uyku tulumlarıyla sabahlayan binlerce genç, savaşın acı yüzünü hatırlarken barışın ve dostluğun değerini de bir kez daha tüm dünyaya vurgularlar. 1985 yılında Türk hükümetinin bu koya resmi olarak 'Anzak Koyu' adını vermesiyle birlikte, bu törenler iki yaka arasında husumetin değil, ebedi dostluk ve barışın en büyük sembollerinden biri haline gelmiştir.

Mustafa Kemal Atatürk'ün Anzak annelerine yazdığı mesaj nerede bulunuyor?

Mustafa Kemal Atatürk'ün 1934 yılında Anzak askerlerinin annelerine hitaben kaleme aldığı o dünyaca ünlü barış mesajı, doğrudan Anzak Koyu'nda sahil şeridinde yer alan özel ve görkemli bir anıt taşın üzerine kazınmış durumdadır. Ziyaretiniz sırasında kumsala paralel uzanan yürüyüş yolunda ilerlerken, hem Türkçe hem de İngilizce olarak hazırlanmış bu duygu yüklü monolit anıtı hemen fark edebilirsiniz. Atatürk'ün 'Bu memleketin topraklarında kanlarını döken kahramanlar! Burada dost bir vatanın toprağındasınız. Huzur ve sükun içinde uyuyunuz...' sözleriyle başlayan bu tarihi mektup, dünya harp tarihinde eşine az rastlanır bir hümanizm, asalet ve devlet adamlığı örneğidir. Uzak diyarlardan evlatlarını savaşa gönderen annelerin gözyaşlarını dindirmek amacıyla söylenen 'Onlar, bu topraklarda canlarını verdikten sonra, artık bizim evlatlarımız olmuşlardır' cümlesi, bugün hala anıtı okuyan herkesi derinden etkilemekte ve gözyaşlarına boğmaktadır. Bu anıt, hem Türk hem de yabancı ziyaretçilerin en çok fotoğraf çektiği, çelenk bıraktığı ve derin bir saygı duruşunda bulunduğu noktaların başında gelmektedir.

Anzak Koyu çevresinde görülmesi gereken diğer tarihi ziyaret noktaları nelerdir?

Anzak Koyu çevresinde, Çanakkale Savaşları'nın kaderini belirleyen ve yürüme mesafesinde veya çok kısa bir araç yolculuğuyla ulaşabileceğiniz birçok kritik tarihi ziyaret noktası bulunmaktadır. Koydan hemen yukarıya doğru baktığınızda, çetin çarpışmaların yaşandığı sarp Arıburnu Yarları ve muazzam Sfenks Kayalığı (The Sphinx) dikkatinizi çekecektir. Bölgedeki ahşap ve toprak yürüyüş güzergahlarını takip ederek kısa sürede Arıburnu Mezarlığı'na (Ari Burnu Cemetery) ve hemen sahilin devamındaki Beach Cemetery'ye ulaşabilirsiniz; bu mezarlıklar savaşın hüznünü en derinden hissettiren alanlardır. Ayrıca, Topçu Yolu'nu takip edip biraz daha yukarılara doğru çıktığınızda Kanlı Sırt (Lone Pine), Avustralya Anıtı ve Yeni Zelanda Anıtı'nın bulunduğu stratejik Conkbayırı bölgesine varırsınız. Kahraman 57. Piyade Alayı Şehitliği ve Mehmetçik'e Saygı Anıtı da bu güzergah üzerindeki en önemli ve duygu yüklü duraklardandır. Ziyaretçiler genellikle Anzak Koyu'ndan başlayıp, siperlerin ve tünellerin arasından geçerek tepe noktalara doğru ilerleyen kapsamlı bir tarih yürüyüşü yapmayı tercih ederler.

1915'te askeri çıkarma neden özellikle bu koya (Arıburnu'na) yapıldı?

1915'teki İngiliz ve müttefik çıkarma planlarına göre Anzak birliklerinin asıl hedefi, Kabatepe'nin hemen kuzeyindeki geniş, düz ve iç kesimlere ilerlemeye müsait kumsallar (Z Plajı) olmasına rağmen; güçlü deniz akıntıları, zifiri karanlık ve navigasyon hataları nedeniyle çıkarma yanlışlıkla bu dar ve sarp Anzak Koyu'na yapılmıştır. 25 Nisan sabahı şafak sökerken filikalarla karaya yaklaşan Anzak askerleri, karşılarında bekledikleri düz araziler yerine, tırmanması neredeyse imkansız olan dik uçurumlar ve derin yarlarla (Arıburnu Yarları) karşılaşmışlardır. Bu coğrafi sürpriz ve denizcilik hatası, savaşın gidişatını tamamen değiştirmiştir. Daracık bir kumsalda sıkışıp kalan Anzak birlikleri, tepelerde mevzilenmiş olan az sayıdaki Türk askerinin (özellikle 27. Alay ve sonrasında Mustafa Kemal'in komutasındaki 57. Alay'ın) kahramanca direnişiyle karşılaşmış ve iç kesimlere ilerlemeleri kesin olarak durdurulmuştur. Dolayısıyla çıkarma bilinçli bir stratejik tercih olarak değil, tamamen bir hata sonucunda bu zorlu koya yapılmış, bu durum da Gelibolu cephesindeki siper savaşlarının aylarca kilitlenmesine yol açmıştır.

Anzak Koyu'na İstanbul ve Çanakkale'den nasıl gidilir, yol tarifi nedir?

İstanbul'dan Anzak Koyu'na ulaşım yaklaşık 4,5-5 saat sürer: O-5 / E-90 ile Gelibolu yönüne ilerlenir, ardından Eceabat'a gelinir. Eceabat'tan Kabatepe-Arıburnu yolu üzerinden yaklaşık 20 dakikada koya ulaşılır. Çanakkale şehir merkezinden gelenler ise Eceabat'a feribotla geçip aynı güzergâhı izler; toplam süre yaklaşık 45 dakikadır. Koya en yakın otopark Arıburnu sahil yolu üzerindedir ve yönlendirme tabelaları Gelibolu Tarihi Alan girişinden itibaren mevcuttur.

Anzak Koyu'nun hikayesi kısaca nedir?

Anzak Koyu'nun hikayesi 25 Nisan 1915 şafağında başlar. Avustralya ve Yeni Zelanda (ANZAC) birlikleri düz kumsallara çıkmayı planlarken, güçlü akıntı ve karanlık yüzünden yanlışlıkla bu dar ve sarp koya çıkar. Tepelerdeki Türk savunması ve Mustafa Kemal'in 57. Alay'a verdiği "Size ölmeyi emrediyorum" emriyle ilerleyişleri durdurulur. Sekiz ay süren siper savaşlarının ardından koy, bugün hem ANZAC ulusları hem de Türkiye için ortak bir anma mekânıdır; Atatürk'ün "Bu memleketin topraklarında canlarını verdikten sonra artık bizim de evlatlarımız olmuşlardır" sözleriyle barışın simgesine dönüşmüştür.

İlgili Çanakkale Savaşı Yazıları

Anıtlar ve Şehitlikler

Bu yazıyı paylaş