Gelibolu'nun sarp yamaçlarında Anzak askerlerine komuta eden, yıllar sonra eski rakibi Atatürk'ü Türk toprağına basarak selamlayan saygın bir asker: William Riddell Birdwood.
1865 yılında Hindistan'da dünyaya gelen ve askeri eğitimini İngiltere'deki prestijli Royal Military College'de (Kraliyet Harp Akademisi) tamamlayan Birdwood, I. Dünya Savaşı'nın en kritik cephelerinden biri olan Çanakkale Savaşları'nda (Gelibolu) İtilaf Devletleri adına kilit bir rol üstlenmiştir. Askeri kariyerinde adım adım ilerleyen Birdwood, Hindistan ve Güney Afrika savaşlarındaki (Natal Atlı Tugayı komutanlığı) başarıları sayesinde Başkomutan Lord Kitchener'in dikkatini çekerek onun askeri katipliğini yapmıştır.
"Anzakların Ruhu" (Soul of Anzac)
Birinci Dünya Harbi patlak verdiğinde Akdeniz Seferi Kuvvetleri bünyesinde görev alan Birdwood, önce Avustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu'nun (ANZAC) komutanı olmuş, daha sonra tüm ordunun başkomutanlığına atanmıştır.
Birdwood'un askeri kariyerindeki en büyük dönüm noktası Çanakkale Cephesi'dir. Özellikle Anzak askerlerini çok iyi idare etmesi, onlarla cephede kurduğu samimi ve güvene dayalı bağ, kendisine askerleri arasında "Soul of Anzac" (Anzakların Ruhu) unvanını kazandırmıştır. 1915'in sonlarında ve 1916'nın başlarında Çanakkale'den çekilme operasyonunu (Gelibolu tahliyesi) ustalıkla yönetmiş, savaştan sonra Baronet unvanı ve 10.000 sterlinlik bir para mükafatıyla onurlandırılmıştır.
Yıllar Sonra Gelen Eşsiz Saygı: Atatürk'ün Cenaze Töreni
Savaş sonrası kariyerine Hindistan Başkomutanı, Anzak ve Totnes Baronu, Field Marshal (Feldmareşal) ve Peterhouse/Clifton College müdürü olarak devam eden Birdwood'un Türk tarihi açısından en unutulmaz anı, 1938 yılındaki o hüzünlü güne dayanır.
Kasım 1938'de Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün cenaze törenine İngiltere hükümetinin baş temsilcisi sıfatıyla bizzat katılmıştır. Tören sırasında ayağı incinmiş olduğu için yürüyemeyen Feldmareşal Birdwood, töreni dönemin Halkevi (Türk Ocağı) binası balkonundan izlemiştir. Büyük rakibine son görevini yaparken, İngiltere'den getirtilen özel bir kutu içindeki bir miktar "Türk toprağı" üzerine basarak Atatürk'ün naaşını asker selamıyla uğurlamış; Çanakkale'de karşılaştığı bu emsalsiz kahramana olan derin hürmetini tüm dünyaya bu eşsiz jestle ifade etmiştir.
Birdwood, 1951 yılında Hampton Court'ta (Middlesex) hayata veda etmiştir.
Bu mekânları rehber eşliğinde keşfetmek ister misiniz? Profesyonel rehberlerimiz eşliğinde tüm şehitlikleri ve tarihi noktaları ziyaret edin. Çanakkale Şehitlik Turu detayları →
İlgili Yazılarımız
Sık Sorulan Sorular
Feldmareşal Birdwood'un Çanakkale Savaşları'ndaki görevi nedir?
William Riddell Birdwood, Çanakkale Savaşları (Gelibolu Cephesi) sırasında Avustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu'na (ANZAC) komuta eden İngiliz generaldir. İlerleyen süreçte müttefik ordularının genel komutanlığını da üstlenerek Çanakkale'nin tahliyesini yönetmiştir.
Birdwood neden "Soul of Anzac" (Anzakların Ruhu) olarak anılır?
Çanakkale'nin zorlu siperlerinde Anzak askerleriyle kurduğu derin güven bağı, onları iyi idare etmesi ve askerleriyle iç içe olması nedeniyle kendisine bu saygın unvan verilmiştir.
Birdwood'un Atatürk'ün cenazesindeki tarihi jesti nedir?
1938 yılında Atatürk'ün cenaze merasimine İngiltere'yi temsilen katılan Feldmareşal Birdwood, incinen ayağı nedeniyle tören yürüyüşüne katılamamıştır. Ancak bir balkona çıkarak, önüne koydurduğu bir miktar "Türk toprağına" basıp eski rakibi Atatürk'ü selamlamış ve Çanakkale kahramanına olan büyük saygısını göstermiştir.
