Çanakkale'nin en zorlu cephelerinden birini devralan, sarsılmaz iradesi ve askeri duruşuyla tarihe geçen bir komutan: Vehib Paşa.
Çanakkale Savaşları'nda Kuzey Grubu Komutanlığı yapan Esat Paşa'nın kardeşi olan Mehmet Vehib Kaçı (Vehib Paşa), Taşkent'ten göç edip Yanya'ya yerleşen köklü bir ailenin ferdi olarak dünyaya gelmiştir. Askeri eğitimini 1900 yılında Kurmay Yüzbaşı olarak tamamlayan Vehib Paşa, kariyerinin ilk yıllarında Yemen'de görev almış, ardından 1908 İkinci Meşrutiyet'in ilanında Manastır'da okuduğu tarihi nutukla ön plana çıkmıştır.
1912 yılında Yanya Müstahkem Mevki Komutanlığı'na atanan Vehib Paşa, Yanya Kalesi'ni Yunan saldırılarına karşı aylarca kahramanca savunmuş, ancak esaretle sonuçlanan bu sürecin ardından yurda dönerek yeniden cephelere koşmuştur.
Seddülbahir'in Yeni Komutanı: Doğrudan Başkomutanlığa Bağlı Bir İrade
I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla Trakya'daki 2. Ordu Komutanlığı görevini üstlenen Mirliva (Tuğgeneral) Vehib Paşa'nın Çanakkale Cephesi'ne dahil oluşu, savaşın en kritik evrelerinden birine denk gelir. Seddülbahir cephesinde yaşanan kanlı Sığındere muharebelerinin ardından, Alman komutan Weber Paşa'nın birlikleri geri çekme isteği kriz yaratmış ve Güney Grubu Komutanlığı Weber'den alınarak Vehib Paşa'ya verilmiştir.
Mirliva Vehib Paşa, 1 Temmuz 1915'te ağabeyi Kuzey Grubu Komutanı Esat Paşa'nın karargâhına yaptığı ziyaretle görev bölgesini yakından incelemiştir. Kararlı bir strateji ustası olan Vehib Paşa, bu görevi bir şartla kabul etmişti: Liman Von Sanders'in komutasına (5. Ordu) bağlı kalmadan, doğrudan Başkomutanlık Vekâleti'ne (Enver Paşa'ya) bağlanmak. Böylece Çanakkale Cephesi'nin en kanlı bölgelerinden birinde (Kumkale, Yeniköy, Beşige), Türk ordusunun komutasını omuzlarında taşımıştır.
Habeşistan Ordusu'ndan Karacaahmet'e Uzanan Bir Ömür
Savaşın bitimiyle Avrupa'da kalmayı tercih eden ve yurtdışındaki muhalefet gruplarına yakınlığı nedeniyle vatandaşlıktan çıkarılan Vehib Paşa, hayatının 22 yılını sürgünde geçirmiştir. II. İtalya-Habeşistan Savaşı'nda Habeş ordusunun askeri danışmanlığını yaparak tecrübesini Afrika kıtasına taşımıştır. Savaşın sona ermesiyle yurduna dönmüş, İstanbul'da hayatını kaybederek Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilmiştir.
Bu mekânları rehber eşliğinde keşfetmek ister misiniz? Profesyonel rehberlerimiz eşliğinde tüm şehitlikleri ve tarihi noktaları ziyaret edin. Çanakkale Şehitlik Turu detayları →
İlgili Yazılarımız
Sık Sorulan Sorular
Vehib Paşa'nın Çanakkale Savaşı'ndaki görevi ve önemi nedir?
Vehib Paşa, Çanakkale Savaşları sırasında Alman komutan Weber Paşa'nın yerine getirilerek Seddülbahir Güney Grubu Komutanı olmuştur. Özellikle Sığındere muharebelerinde yaşanan ağır kayıpların ardından Trakya'dan gelen 2. Ordu birlikleriyle cephenin en çetin bölgelerini başarıyla savunmuştur.
Vehib Paşa ve Esat Paşa'nın akrabalık derecesi nedir?
Vehib Paşa ile Çanakkale Kuzey Grubu (Arıburnu) Komutanı olan Mehmet Esat Paşa kardeşlerdir. İki kardeş komutan, I. Dünya Savaşı'nın en kritik cephesinde, hem Kuzey hem de Güney bölgelerinin kaderini belirlemiştir.
Vehib Paşa Çanakkale'de kime bağlı olarak görev yaptı?
Vehib Paşa, Alman komutanlarla yaşanan strateji krizleri nedeniyle görevi kabul ederken çok net bir şart sunmuştur. 5. Ordu Komutanı Alman Liman Von Sanders'in emrine girmeyi reddederek, doğrudan Başkomutanlık Vekâleti'ne (Enver Paşa'ya) bağlı olarak Güney Grubu Komutanlığı görevini yürütmüştür.
