Çanakkale'nin geçilmezliğini tüm dünyaya kanıtlayan, Boğaz'ın sularına adını altın harflerle yazdıran bir vatan sevdalısı: İsmail Cevat Çobanlı.
18 Mart 1915 Çanakkale Deniz Savaşları denildiğinde akla ilk gelen komutanlardan biri olan İsmail Cevat Çobanlı, nam-ı diğer Cevat Paşa; üstün zekası, stratejik dehası ve vatanseverliğiyle hem Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerine hem de Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarına damga vurmuş eşsiz bir askerdir.
Akademik Birincilikten "Padişah Yaverliği"ne Galatasaray Lisesi'nden mezun olduktan sonra askeri kariyere adım atan Cevat Paşa, 1891'de Harp Okulu'ndan Üsteğmen, 1894'te ise Harp Akademisi'nden "birincilikle" ve Kurmay Yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu. Askeri becerisi ve vizyonu sayesinde hızla yükselen genç subay, 1894-1900 yılları arasında "Padişah Yaveri" sıfatıyla görev yaptı. Avrupa'da Paris ve Lahey gibi önemli merkezlerde askeri manevralara ve silahsızlanma konferanslarına katılarak uluslararası vizyonunu geliştirdi.
Çanakkale'nin Kaderini Değiştiren Atama ve "18 Mart Kahramanı" Unvanı Balkan Savaşları'ndaki kritik görevlerinin ardından, takvimler 29 Kasım 1914'ü gösterdiğinde tarihi bir sorumluluk üstlenerek Çanakkale Müstahkem Mevkii Komutanlığı görevine atandı. Boğaz'ın ve kıyıların savunmasından birinci derecede sorumlu olan Cevat Paşa, 18 Mart 1915'teki efsanevi Çanakkale Deniz Savaşları'nda müttefik donanmasına karşı gösterdiği üstün sevk ve idare başarısı sayesinde Mirliva (Paşa) rütbesine terfi etti ve tarihe "18 Mart Kahramanı" olarak geçti.
Galiçya'dan Filistin'e, Malta Sürgününden Cumhuriyet'e... Çanakkale'den sonra 15. Kolordu Komutanı olarak Galiçya Cephesi'nde, ardından Yıldırım Orduları Grubu bünyesinde Filistin Cephesi'nde İngilizlere karşı zorlu şartlarda mücadele etti.
Mütareke döneminde Harbiye Nazırlığı ve Erkân-ı Harbiye-i Umumîye (Genelkurmay) Başkanlığı gibi en üst düzey görevlerde bulunan Cevat Paşa, 16 Mart 1920'de İstanbul'un işgaliyle İngilizler tarafından tutuklandı. 2773 numaralı sürgün olarak Malta'ya gönderilen kahraman Paşa, 1922 yılında esaretten dönerek Ankara'ya geçti ve Kurtuluş Savaşı'na destek verdi.
Cumhuriyetin ilanıyla birlikte ordudaki görevini sürdürüp Askeri Şura Üyeliği ve Milletler Cemiyeti temsilciliği yapan Cevat Paşa, 14 Eylül 1935'te Orgeneral rütbesiyle emekliye ayrıldı. 13 Mart 1938'de hayata gözlerini yuman "18 Mart Kahramanı"nın naaşı, bugün Ankara'daki Devlet Büyükleri Anıt Mezarlığı'nda (Devlet Mezarlığı) ebedi istirahatgâhındadır.
Bu mekânları rehber eşliğinde keşfetmek ister misiniz? Profesyonel rehberlerimiz eşliğinde tüm şehitlikleri ve tarihi noktaları ziyaret edin. Çanakkale Şehitlik Turu detayları →
İlgili Yazılarımız
Sık Sorulan Sorular
Cevat Paşa neden "18 Mart Kahramanı" olarak anılmaktadır?
Cevat Paşa, 18 Mart 1915 Çanakkale Deniz Savaşları sırasında Boğaz'ın ve kıyıların savunmasından sorumlu olan Çanakkale Müstahkem Mevkii Komutanı'ydı. Müttefik donanmasının ağır yenilgiye uğratılmasındaki büyük payı ve stratejik zekası nedeniyle bu unvanla onurlandırılmıştır.
Cevat Paşa'nın Mustafa Kemal Atatürk ile aynı cephede görevi oldu mu?
Evet. Cevat Paşa, I. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru Filistin Cephesi'nde Yıldırım Orduları Grubu komutası altında görev yaparken; kendisi 8. Ordu Komutanı, Mustafa Kemal Paşa ise 7. Ordu Komutanı olarak omuz omuza mücadele etmişlerdir.
İsmail Cevat Çobanlı'nın (Cevat Paşa) mezarı nerededir?
1938 yılında İstanbul'da vefat eden ve ilk olarak Erenköy Mezarlığı'na defnedilen Cevat Paşa'nın naaşı, daha sonra Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna ve Kurtuluş Savaşı'na hizmet eden komutanlar için oluşturulan Ankara'daki Devlet Mezarlığı'na nakledilmiştir.
